Ông Donald Trump đề xuất NATO cân nhắc loại Tây Ban Nha khỏi liên minh nếu Madrid không đáp ứng mục tiêu chi tiêu quốc phòng 5% GDP. Động thái này làm dấy lên tranh cãi trong nội bộ NATO và châu Âu.
Trump gây tranh cãi khi đề xuất loại Tây Ban Nha khỏi NATO
Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa gây chú ý toàn cầu khi gợi ý NATO nên xem xét loại Tây Ban Nha khỏi liên minh nếu nước này tiếp tục không đáp ứng yêu cầu chi tiêu quốc phòng mà ông đề ra.
Trong cuộc gặp với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb tại Nhà Trắng ngày 9/10/2025, Trump tuyên bố Tây Ban Nha là “kẻ tụt hậu” trong NATO khi không tăng ngân sách quốc phòng lên 5% GDP.
Ông nói: “Tây Ban Nha không có lý do gì để không làm điều đó… Có lẽ NATO nên loại họ ra, thật lòng mà nói.”
Phát biểu này ngay lập tức thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế, làm dấy lên tranh cãi về vai trò của Mỹ và nghĩa vụ tài chính trong khối NATO.
Tây Ban Nha bị chỉ trích vì chi tiêu quốc phòng thấp
Mục tiêu 5% GDP của NATO
Tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO năm 2025 ở The Hague, các quốc gia thành viên đã thông qua mục tiêu mới — chi tiêu quốc phòng đạt 5% GDP.
Mức này cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% GDP được đưa ra từ Hội nghị Wales năm 2014, phản ánh bối cảnh an ninh thế giới ngày càng phức tạp.
Trump, người luôn thúc giục các đồng minh “chia sẻ gánh nặng”, coi việc tăng chi tiêu quốc phòng là “nghĩa vụ bắt buộc” nếu các quốc gia muốn Mỹ tiếp tục bảo vệ họ.
Tây Ban Nha phản ứng ra sao?
Chính phủ Tây Ban Nha, do Thủ tướng Pedro Sánchez lãnh đạo, đã từ chối áp dụng mức 5% GDP, gọi đây là “mục tiêu bất hợp lý và khó khả thi”.
Madrid cam kết chỉ nâng chi tiêu quốc phòng lên 2,1% GDP và cho biết vẫn sẽ đóng góp tích cực trong các hoạt động gìn giữ hòa bình, huấn luyện và chia sẻ thông tin tình báo trong NATO.
Đề xuất của Trump: Áp lực chính trị hơn là khả thi
Theo giới phân tích, tuyên bố của Trump mang tính biểu tượng chính trị hơn là pháp lý thực tiễn, bởi Hiệp ước NATO không có điều khoản cho phép khai trừ thành viên.
Việc “trục xuất” một quốc gia cần sự đồng thuận tuyệt đối của toàn khối, điều gần như không thể xảy ra.
Tuy nhiên, phát biểu của Trump lại cho thấy rõ quan điểm “liên minh có điều kiện” — chỉ bảo vệ các quốc gia đáp ứng đủ nghĩa vụ tài chính và quốc phòng.
Một số chuyên gia cho rằng động thái này là đòn cảnh báo các nước châu Âu, đặc biệt là nhóm Nam Âu (Tây Ban Nha, Ý, Bồ Đào Nha, Hy Lạp) – nơi chi tiêu quốc phòng vẫn thấp hơn trung bình NATO.
Hệ quả và phản ứng trong nội bộ NATO
Căng thẳng mới trong liên minh
Phát biểu của Trump đã gây rúng động trong NATO, khiến nhiều nước thành viên lo ngại về tương lai hợp tác quân sự nếu Mỹ siết chặt các điều kiện tài chính.
Một số lãnh đạo châu Âu cảnh báo việc dùng chi tiêu quốc phòng làm “công cụ ép buộc” có thể làm suy yếu tinh thần đoàn kết trong liên minh.
Tác động tới châu Âu và an ninh khu vực
Tây Ban Nha hiện là căn cứ quan trọng cho hải quân NATO tại Địa Trung Hải, nơi đặt Trụ sở Bộ Tư lệnh Nam Âu.
Nếu quan hệ Mỹ – Tây Ban Nha rạn nứt, các hoạt động chung của NATO tại khu vực này có thể chịu ảnh hưởng đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng với Nga và bất ổn tại Bắc Phi.
Tuyên bố gây chấn động nhưng khó xảy ra
Đề xuất của Donald Trump về việc loại Tây Ban Nha khỏi NATO không có khả năng trở thành hiện thực, song lại mang ý nghĩa chính trị sâu sắc.
Phát biểu này nhấn mạnh lập trường cứng rắn của ông về trách nhiệm tài chính trong an ninh tập thể, đồng thời phản ánh xu hướng tái cấu trúc vai trò của Mỹ trong NATO.
Về phía Tây Ban Nha, dù khó bị trục xuất, nhưng nước này sẽ phải đối mặt với áp lực ngoại giao và hình ảnh trong liên minh.
Trong khi đó, NATO có lẽ cần tìm cách dung hòa lợi ích giữa các thành viên để tránh những rạn nứt có thể đe dọa sự thống nhất trước các thách thức toàn cầu mới.
Discussion about this post