Ngày 6/2, vòng đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran về chương trình hạt nhân, diễn ra tại Muscat, thủ đô Oman, đã khép lại mà chưa đạt được đột phá cụ thể. Dù hai bên cùng phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục đối thoại, các bất đồng cốt lõi vẫn tồn tại, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng tại Trung Đông trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép cả ngoại giao lẫn kinh tế đối với Tehran.
Mỹ “vừa mềm vừa rắn” trong thông điệp với Iran
Phát biểu với báo giới trên chuyên cơ Không lực Một ngày 6/2, Donald Trump đánh giá các cuộc tiếp xúc gián tiếp tại Oman diễn ra “rất tích cực” và cho biết hai bên dự kiến tiếp tục đàm phán vào đầu tuần tới. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ vẫn duy trì giọng điệu cứng rắn khi cảnh báo rằng nếu Iran không đạt được thỏa thuận về hạt nhân, “hậu quả sẽ rất nghiêm trọng”.
Tại Nhà Trắng, ông Trump tái khẳng định lập trường không cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, nhấn mạnh Washington “không có nhiều thời gian” cho một thỏa thuận kéo dài.
Thông điệp răn đe quân sự song hành ngoại giao
Đáng chú ý, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), xuất hiện tại các cuộc gặp ở Muscat – động thái được giới quan sát xem là tín hiệu răn đe. Trước đó, Mỹ đã triển khai tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhiều tàu chiến tại Biển Arab, cho thấy Washington kết hợp ngoại giao với sức ép quân sự nhằm gia tăng đòn bẩy đàm phán.
Iran đánh giá tích cực nhưng giữ giới hạn nội dung
Về phía Tehran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi tối 6/2 nhận định ngày đàm phán đầu tiên diễn ra trong “bầu không khí rất tích cực”, dù chưa đạt thỏa thuận cụ thể. Sau hai vòng đàm phán gián tiếp kéo dài nhiều giờ với Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, ông Araghchi cho biết hai bên nhất trí tiếp tục gặp gỡ trong thời gian tới.
Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh nội dung thảo luận chỉ xoay quanh vấn đề hạt nhân, không đề cập các chủ đề khác. Đồng thời, Tehran nêu rõ yêu cầu kiềm chế những hành động đe dọa và gây áp lực là điều kiện tiên quyết để duy trì tiến trình đối thoại.
Mỹ gia tăng sức ép kinh tế: áp thuế với bên giao thương Iran
Song song đàm phán, ngày 6/2 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh hành pháp cho phép áp thuế bổ sung đối với bất kỳ quốc gia nào giao thương với Iran. Theo văn bản, Washington có thể đánh thuế (ví dụ 25%) lên hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ từ các nước “trực tiếp hoặc gián tiếp” mua hay tiếp nhận hàng hóa, dịch vụ từ Iran. Nhà Trắng cho biết sắc lệnh tái khẳng định tình trạng “khẩn cấp quốc gia” liên quan đến Iran và có thể điều chỉnh tùy diễn biến.
Triển vọng đối thoại còn nhiều thách thức
Việc chưa thu hẹp được khác biệt cốt lõi trong khi sức ép quân sự – kinh tế gia tăng khiến triển vọng đạt thỏa thuận trong ngắn hạn vẫn bấp bênh. Dù cả Mỹ và Iran đều bày tỏ thiện chí tiếp tục đối thoại, giới phân tích nhận định con đường đi đến một thỏa thuận hạt nhân bền vững sẽ còn nhiều chông gai, với rủi ro căng thẳng khu vực tiếp tục âm ỉ nếu tiến trình thương lượng không tạo được bước tiến thực chất.
Discussion about this post