Nhiều nước khẳng định đã “đổ máu” sát cánh cùng Mỹ trong suốt 20 năm chiến tranh
Hàng loạt cựu binh và quan chức quốc phòng trên khắp châu Âu đã lên tiếng phản bác mạnh mẽ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có phát biểu gây tranh cãi, ám chỉ rằng các đồng minh NATO không thực sự ra tuyến đầu trong cuộc chiến tại Afghanistan. Các cựu chiến binh nhấn mạnh rằng hàng trăm binh sĩ châu Âu đã hy sinh khi chiến đấu sát cánh cùng lực lượng Mỹ trong suốt hai thập kỷ xung đột.
Anh và châu Âu phản ứng gay gắt
Văn phòng Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố ông Trump đã “sai lầm khi làm giảm vai trò của quân đội NATO” trong cuộc chiến tại Afghanistan.
Trước đó, ngày 22/1, phát biểu trên Fox News, ông Trump nói rằng Mỹ “chưa bao giờ cần” liên minh xuyên Đại Tây Dương và cho rằng các đồng minh NATO chỉ đứng “hơi xa chiến tuyến” tại Afghanistan.
Những phát ngôn này nhanh chóng vấp phải phản ứng dữ dội từ các cựu binh và giới chính trị châu Âu.
Tướng Ba Lan: “Chúng tôi đã trả giá bằng máu”
Ông Roman Polko, cựu tướng Ba Lan và nguyên chỉ huy lực lượng đặc nhiệm từng phục vụ tại Afghanistan và Iraq, nói với Reuters rằng ông Trump đã “vượt qua lằn ranh đỏ”.
“Chúng tôi mong đợi một lời xin lỗi. Chúng tôi đã trả giá bằng máu cho liên minh này. Chúng tôi thực sự đã hy sinh cả mạng sống của mình”, ông Polko nhấn mạnh.
Bộ trưởng phụ trách vấn đề cựu binh của Anh, ông Alistair Carns – người từng có 5 lần tham chiến, trong đó có thời gian sát cánh cùng quân đội Mỹ tại Afghanistan – gọi phát biểu của ông Trump là “hoàn toàn lố bịch”.
“Chúng tôi đã cùng nhau đổ máu, mồ hôi và nước mắt. Không phải ai cũng trở về”, ông Carns nói trong video đăng trên mạng xã hội X.
Cựu lãnh đạo tình báo Anh: Tự hào khi chiến đấu cùng Mỹ
Ông Richard Moore, cựu Giám đốc Cơ quan tình báo MI6 của Anh, cho biết ông cùng nhiều sĩ quan MI6 từng hoạt động trong môi trường nguy hiểm với các đồng nghiệp CIA và cảm thấy “tự hào khi làm điều đó với đồng minh thân cận nhất của Anh”.
Phát biểu này được xem là nhằm khẳng định vai trò thiết thực của châu Âu trong các chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu.
NATO và nghĩa vụ phòng thủ tập thể
Theo Hiệp ước sáng lập NATO, các quốc gia thành viên bị ràng buộc bởi điều khoản phòng thủ tập thể, coi một cuộc tấn công vào bất kỳ thành viên nào là tấn công vào toàn khối. Điều khoản này mới chỉ được kích hoạt một lần duy nhất, sau các vụ khủng bố ngày 11/9/2001 tại Mỹ.
Sau đó, các nước châu Âu đã tham gia sứ mệnh quân sự tại Afghanistan dưới sự dẫn dắt của Washington, kéo dài suốt 20 năm.
Chỉ trích ông Trump “né nghĩa vụ quân sự”
Một số chính trị gia châu Âu cũng nhắc lại việc ông Trump từng tránh nghĩa vụ quân sự trong chiến tranh Việt Nam với lý do bị gai xương ở bàn chân.
Ông Ed Davey, lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do của Anh, viết trên mạng xã hội X:
“Ông Trump đã né nghĩa vụ quân sự 5 lần. Ông ấy lấy quyền gì để nghi ngờ sự hy sinh của họ?”
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz khẳng định sự hy sinh của binh sĩ Ba Lan “sẽ không bao giờ bị lãng quên và không được phép bị xem nhẹ”.
Trong khi đó, nghị sĩ đối lập Đan Mạch Rasmus Jarlov cho rằng những bình luận của ông Trump là “thiếu hiểu biết”.
Số liệu thương vong cho thấy vai trò không thể phủ nhận của châu Âu
Theo Bộ Chiến tranh Mỹ, khoảng 2.460 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng tại Afghanistan.
Về phía đồng minh:
- Anh: 457 quân nhân hy sinh trong số hơn 150.000 người được điều động
- Canada: hơn 150 binh sĩ thiệt mạng
- Pháp: 90 quân nhân
- Đan Mạch: 44 binh sĩ
Đáng chú ý, Đan Mạch hiện đang chịu sức ép lớn từ ông Trump liên quan đến đề xuất Mỹ muốn kiểm soát vùng lãnh thổ bán tự trị Greenland.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey khẳng định Mỹ đã dựa rất nhiều vào tinh thần đoàn kết của NATO và các binh sĩ Anh cần được tưởng nhớ như những “anh hùng đã hiến dâng mạng sống cho đất nước”
Discussion about this post