Sáng 20/1/2026, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội. Tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV, nêu rõ ý nghĩa đặc biệt trọng đại của Đại hội và yêu cầu chuyển mạnh từ chủ trương sang hành động quyết liệt, đột phá, hiệu quả, lấy kết quả thực thi và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo.
Theo Báo cáo, Đại hội XIV là dấu mốc mở ra chặng đường phát triển mới trong bối cảnh, cục diện và mục tiêu mới; là Đại hội của ý chí tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc; của khát vọng vươn lên và niềm tin son sắt vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn.
Thời điểm lịch sử và hai mục tiêu chiến lược đến 2030 – 2045
Tổng Bí thư nhấn mạnh, Đại hội XIV diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa sâu sắc khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đoàn kết, thống nhất, quyết tâm tiến tới hai mục tiêu chiến lược:
- 100 năm đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (1930–2030)
- 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945–2045)
Từ yêu cầu mới, Báo cáo nhấn mạnh: phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng tình hình; quyết tâm đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia; hành động mạnh mẽ, quyết liệt, đột phá, hiệu quả, vì một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Hệ thống văn kiện: tích hợp đồng bộ, ngắn gọn, dễ triển khai
Báo cáo cho biết hệ thống dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV gồm:
- Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII
- Dự thảo Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua ở Việt Nam
- Dự thảo Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng (2011–2025) và đề xuất, định hướng sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng
Trong đó, Dự thảo Báo cáo chính trị tích hợp đồng bộ 3 báo cáo (Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế – xã hội và Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng) thành một chỉnh thể thống nhất, toàn diện, rõ trọng tâm – trọng điểm, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ triển khai.
Đáng chú ý, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV được nhấn mạnh như một điểm “đột phá”, chỉ rõ chủ thể – lộ trình – nguồn lực – đích đến, nhằm bảo đảm nghị quyết đi vào cuộc sống bằng cơ chế thực thi cụ thể và đo lường được.
Bộ Chính trị cũng đề xuất Đại hội cho chủ trương tổng kết 100 năm sự lãnh đạo của Đảng (1930–2030) với cách mạng Việt Nam, định hướng phát triển đất nước của 100 năm tiếp theo (2030–2130); đồng thời tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
Quá trình chuẩn bị công phu, phát huy dân chủ, tiếp thu rộng rãi
Báo cáo nêu rõ, quá trình chuẩn bị văn kiện được tiến hành công phu, nghiêm túc, chặt chẽ, khoa học, hiện đại; kế thừa tinh hoa các kỳ đại hội trước, kiên định các hệ quan điểm mang tính nguyên tắc, đồng thời thể hiện đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, bám sát thực tiễn và tôn trọng quy luật khách quan.
Đặc biệt, văn kiện lần này đặt yêu cầu hành động: nói đi đôi với làm; xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp; gắn trách nhiệm với kết quả; gắn đột phá với bền vững; gắn kỷ luật thực thi với sự hài lòng của Nhân dân.
Trong quá trình hoàn thiện, Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư coi trọng phát huy trí tuệ tập thể, mở rộng dân chủ, lắng nghe sâu sắc tiếng nói của đảng viên, của Nhân dân, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ, lực lượng vũ trang, đồng bào trong và ngoài nước. Báo cáo cho biết chỉ trong một tháng đã có gần 5 triệu lượt cán bộ, đảng viên, Nhân dân đóng góp với hơn 14 triệu lượt ý kiến, được chắt lọc, tiếp thu nghiêm túc.
Dấu ấn nhiệm kỳ Đại hội XIII: ổn định vĩ mô, củng cố niềm tin, tăng cường kỷ cương
Đánh giá nhiệm kỳ Đại hội XIII, Tổng Bí thư nêu bối cảnh đặc biệt với khó khăn, thách thức chồng lấn (thiên tai, dịch bệnh, rủi ro an ninh truyền thống và phi truyền thống, cạnh tranh chiến lược, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động năng lượng – lương thực…). Trong “lửa thử vàng”, Đảng ta thể hiện bản lĩnh, năng lực lãnh đạo, tinh thần đoàn kết thống nhất; toàn Đảng, toàn dân, toàn quân chung sức đồng lòng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII với nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, đột phá.
Kinh tế vượt qua khó khăn, giữ vững ổn định vĩ mô, duy trì đà tăng trưởng khá; tiềm lực, sức chống chịu và khả năng thích ứng được nâng lên. Nhiều quyết sách chiến lược mang tính đột phá được triển khai, trong đó nhấn mạnh đổi mới, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, mở ra không gian phát triển mới. Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai quyết liệt; niềm tin Nhân dân được củng cố, kỷ cương được tăng cường. Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, đời sống tiếp tục cải thiện; quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế được mở rộng, nâng tầm; vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam được nâng cao.
Bên cạnh kết quả, Báo cáo thẳng thắn chỉ ra hạn chế, yếu kém và điểm nghẽn, yêu cầu chuyển mạnh sang hành động, tháo gỡ nút thắt, khơi thông mọi nguồn lực để phát triển đất nước.
5 bài học kinh nghiệm lớn từ thực tiễn đổi mới
Từ thực tiễn lãnh đạo và thành tựu 40 năm đổi mới, Báo cáo đúc kết 5 bài học:
- Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội; hội nhập sâu rộng, kết hợp sức mạnh dân tộc và thời đại.
- Giữ vững, tăng cường vai trò lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín.
- Quán triệt “Dân là gốc”, phát huy vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của Nhân dân; thực hành dân chủ, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm tiêu chí đánh giá.
- Bám sát thực tiễn, dự báo đúng; phản ứng chính sách chủ động, linh hoạt; phân công, phân cấp, phân quyền rõ trách nhiệm và kết quả; kiểm tra, giám sát chặt chẽ.
- Không ngừng đổi mới tư duy, nhất là tư duy chiến lược; nhất quán về chiến lược, linh hoạt về sách lược; tôn trọng quy luật khách quan, chống chủ quan, duy ý chí.
Mục tiêu 2026–2030 và tầm nhìn 2045: tăng trưởng cao, hướng tới nước phát triển
Với phương châm “Đoàn kết – Dân chủ – Kỷ cương – Đột phá – Phát triển”, Báo cáo khẳng định Đại hội XIV có trọng trách xác lập quyết sách mang tính “bệ phóng” để hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 2030–2045.
Mục tiêu tổng quát: giữ vững hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững; nâng cao toàn diện đời sống Nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin trong kỷ nguyên mới; phấn đấu đến 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Báo cáo đặt mục tiêu phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 2026–2030 từ 10%/năm trở lên, GDP bình quân đầu người đến năm 2030 khoảng 8.500 USD/năm.
8 nội dung xuyên suốt và 3 đột phá chiến lược: lựa chọn đúng, làm đến nơi đến chốn
Báo cáo xác định tinh thần cốt lõi trong tổ chức thực hiện: lựa chọn đúng – triển khai nhanh – làm đến nơi đến chốn – đo lường bằng kết quả. Tám nội dung quan trọng tập trung vào:
- Hoàn thiện thể chế phát triển và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
- Xác lập mô hình tăng trưởng mới (kinh tế tri thức, số, xanh, tuần hoàn)
- Khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm
- Văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh
- Quốc phòng, an ninh và đối ngoại: giữ vững hòa bình để phát triển
- Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”
- Xây dựng xã hội lành mạnh, kỷ cương, văn minh, an toàn
- Đại đoàn kết toàn dân tộc là nền tảng sức mạnh quốc gia
Ba đột phá chiến lược gồm:
- Đột phá về thể chế và thực thi
- Đột phá về nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo
- Đột phá về hạ tầng đồng bộ, hiện đại, ưu tiên hạ tầng giao thông chiến lược, năng lượng, đô thị, viễn thông và đặc biệt là hạ tầng số, dữ liệu
“Dân là gốc” và yêu cầu “nói ít – làm nhiều – làm đến cùng”
Báo cáo nhấn mạnh “Dân là gốc” là tư tưởng xuyên suốt, là thước đo cao nhất của mọi quyết sách. Niềm tin của Nhân dân đến từ việc làm, từ sự công tâm, liêm chính của cán bộ, từ hiệu quả bộ máy và kết quả bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Để khắc phục điểm yếu “chủ trương đúng nhưng thực thi chưa đạt yêu cầu”, Báo cáo đề ra yêu cầu “nói ít – làm nhiều – làm đến cùng”, tập trung 5 nhóm việc:
- Cụ thể hóa văn kiện thành chương trình, kế hoạch có mục tiêu, chỉ tiêu, thời hạn, trách nhiệm rõ ràng
- Thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá; xử lý trì trệ, né tránh, đùn đẩy; khen thưởng – bảo vệ người dám làm
- Huy động, sử dụng nguồn lực hiệu quả; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí
- Thực hiện văn hóa công vụ liêm chính, chuyên nghiệp; lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm tiêu chí quan trọng
- Làm tốt công tác thông tin, truyền thông tạo đồng thuận xã hội, công khai minh bạch, lắng nghe và điều chỉnh kịp thời
Thông điệp kết thúc: biến khát vọng thành hiện thực, để Nhân dân thấy – tin – đồng hành – thụ hưởng
Kết thúc Báo cáo, Tổng Bí thư nhấn mạnh Đại hội XIV là Đại hội của niềm tin và khát vọng, của đột phá và hành động, của kỷ luật và sáng tạo, của đoàn kết và phát triển. Trước mốc 2030 – thời khắc Đảng tròn 100 năm ra đời, yêu cầu đặt ra là thống nhất cao về tư tưởng, quyết liệt trong hành động, nghiêm minh trong kỷ luật, lấy Nhân dân làm trung tâm để biến khát vọng thành hiện thực; làm cho mỗi năm, mỗi tháng, mỗi ngày sau Đại hội đều có kết quả cụ thể, chuyển biến thực chất, để Nhân dân tin tưởng, ủng hộ, đồng hành và thụ hưởng.
Discussion about this post