Chính phủ thống nhất chủ trương tích hợp 3 Chương trình mục tiêu quốc gia – nông thôn mới, giảm nghèo, phát triển vùng dân tộc thiểu số – thành một chương trình thống nhất, giữ nguyên mục tiêu, đối tượng, chính sách đến năm 2035.
Chiều ngày 15/10, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cùng các Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Mai Văn Chính chủ trì cuộc họp với lãnh đạo các bộ, ngành để xem xét, nghiên cứu việc hợp nhất 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) gồm:
- Xây dựng nông thôn mới
- Giảm nghèo bền vững
- Phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi
Tham dự cuộc họp có Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung, Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương.
3 chương trình mục tiêu quốc gia: nền tảng phát triển bền vững của đất nước
Ba chương trình đang được triển khai theo chủ trương đầu tư được Quốc hội phê duyệt:
- Chương trình nông thôn mới: Nghị quyết 25/2021/QH15 ngày 28/7/2021.
- Chương trình giảm nghèo bền vững: Nghị quyết 24/2021/QH15 ngày 28/7/2021.
- Chương trình phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi: Nghị quyết 120/2020/QH14 ngày 19/6/2020.
Tính đến nay, các chương trình đã đạt và vượt hầu hết các chỉ tiêu giai đoạn 2021–2025. Riêng chương trình dân tộc thiểu số đã hoàn thành 6/9 nhóm mục tiêu lớn, góp phần cải thiện hạ tầng, sinh kế, và nâng cao đời sống của người dân vùng khó khăn.
Cần tích hợp để khắc phục trùng lặp, tối ưu nguồn lực
Theo báo cáo của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, cũng như Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ba chương trình có phạm vi, đối tượng và nội dung đầu tư trùng lắp đáng kể.
Nhiều xã miền núi vừa là xã nông thôn, vừa thuộc diện xã nghèo, dẫn đến:
- Phân tán nguồn lực đầu tư
- Khó khăn trong lập kế hoạch, báo cáo và vốn đối ứng
- Chồng chéo trong giám sát, đánh giá hiệu quả
- Chậm giải ngân vốn đầu tư công
Do đó, việc tích hợp ba chương trình thành một là bước đi hợp lý và cần thiết nhằm đảm bảo đồng bộ, nhất quán trong quản lý, phân bổ nguồn vốn, cũng như tăng tính liên kết vùng và hiệu quả đầu tư công.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà: Ưu tiên vùng dân tộc thiểu số và miền núi
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, cả ba chương trình đều hướng tới nhóm đối tượng nông thôn, miền núi, dân tộc thiểu số – khu vực tập trung nhiều hộ nghèo nhất cả nước.
Ông đề xuất hai hướng triển khai chính:
- Xác định mục tiêu chung cho cả ba chương trình, trong đó giảm nghèo bền vững mang tính toàn quốc, còn vùng dân tộc thiểu số và miền núi là trọng điểm ưu tiên.
- Phân cấp rõ ràng cho địa phương, tránh chồng chéo, phân tán, đồng thời tăng trách nhiệm của Trung ương trong ban hành chính sách, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính: Đề xuất mô hình 2 hợp phần
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đồng tình với chủ trương hợp nhất và đề xuất mô hình 2 hợp phần:
- Hợp phần 1: Tập trung vào xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, với các tiêu chí thống nhất về hạ tầng, sinh kế, giáo dục, y tế.
- Hợp phần 2: Dành riêng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giữ lại chính sách đặc thù liên quan đến bảo tồn văn hóa, ngôn ngữ, phong tục tập quán, đồng thời loại bỏ các nội dung trùng lặp với hợp phần 1.
Theo ông Chính, cách làm này sẽ đảm bảo tính linh hoạt, đặc thù và hiệu quả đầu tư, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và công bằng xã hội.
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình: Giữ nguyên mục tiêu, thống nhất đầu mối quản lý
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình khẳng định:
“Cuộc họp thống nhất với đề xuất tích hợp 3 chương trình thành 1 chương trình thống nhất. Dù có khó khăn, nhưng thuận lợi là rất lớn, và những vướng mắc đã được nhận diện để sớm khắc phục.”
Ông nhấn mạnh nguyên tắc tích hợp gồm:
- Giữ nguyên tất cả mục tiêu, đối tượng, chính sách đã được Quốc hội phê duyệt.
- Thời gian thực hiện kéo dài đến năm 2035.
- Không xây dựng lại từ đầu, chỉ loại bỏ nội dung chồng chéo.
- Chương trình mới có 2 hợp phần chính (như đề xuất của Phó Thủ tướng Mai Văn Chính).
- Chính phủ là cơ quan chỉ đạo; Bộ Tài chính làm đầu mối chung điều phối, các bộ khác phối hợp triển khai.
Phó Thủ tướng yêu cầu chuẩn bị đề án hợp nhất một cách bài bản, công phu và chất lượng, để sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.
Tác động và lợi ích của việc hợp nhất
Việc hợp nhất 3 chương trình MTQG dự kiến sẽ:
✅ Tăng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, tránh chồng chéo giữa các địa phương.
✅ Đẩy nhanh tiến độ giải ngân, giảm thủ tục hành chính, đặc biệt ở cấp xã.
✅ Nâng cao chất lượng giám sát, đánh giá kết quả đầu tư.
✅ Đảm bảo công bằng vùng miền, nhất là với đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa.
✅ Thúc đẩy phát triển bền vững, gắn kết tăng trưởng kinh tế với an sinh xã hội và văn hóa.
Kết luận
Cuộc họp ngày 15/10 cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc đổi mới tư duy quản lý chương trình mục tiêu quốc gia, hướng đến sự đồng bộ, hiệu quả và công bằng.
Việc tích hợp 3 chương trình lớn – nông thôn mới, giảm nghèo và phát triển vùng dân tộc thiểu số – sẽ tạo bước ngoặt quan trọng trong quản trị đầu tư công, góp phần xây dựng nông thôn Việt Nam văn minh, hiện đại và bền vững.
Discussion about this post