Hành động này diễn ra sau chiến dịch đột kích bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, phản ánh lo ngại của các nhà lập pháp về việc lạm dụng quyền lực Tổng tư lệnh.
Bước đột phá tại đồi Capitol
Ngày 8/1/2026 (giờ Washington), Thượng viện Mỹ đã thông qua một thủ tục quan trọng nhằm thúc đẩy nghị quyết hạn chế quyền hạn của Tổng thống Donald Trump trong việc triển khai các hoạt động quân sự nhắm vào Venezuela. Đây được xem là động thái “phanh gấp” của cơ quan lập pháp trước tham vọng mở rộng ảnh hưởng của người đứng đầu Nhà Trắng.
Với kết quả 52 phiếu thuận và 47 phiếu chống, các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ cùng với 5 nghị sĩ đảng Cộng hòa đã tạo nên một liên minh bất ngờ để ủng hộ các tiến trình liên quan đến nghị quyết. Kết quả này dọn đường cho phiên bỏ phiếu cuối cùng dự kiến diễn ra vào tuần tới.
Tòa Quốc hội Mỹ trên đồi Capitol trong ảnh chụp tháng 9/2025. Ảnh: AP
Sự rạn nứt trong nội bộ đảng Cộng hòa
Điểm nhấn của cuộc bỏ phiếu lần này chính là sự “đảo ngũ” của 5 thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa, bao gồm: Josh Hawley (Missouri), Rand Paul (Kentucky), Lisa Murkowski (Alaska), Susan Collins (Maine) và Todd Young (Indiana).
Thượng nghị sĩ Josh Hawley nhấn mạnh: “Nếu tổng thống quyết định triển khai quân đội vào Venezuela, Quốc hội phải tham gia quyết định. Đó là vấn đề cốt lõi về trách nhiệm tương lai.”
Phản ứng gắt gao trước động thái này, trên mạng xã hội, Tổng thống Trump chỉ trích các nghị sĩ này “không bao giờ nên được bầu vào chức vụ nữa”, đồng thời khẳng định lá phiếu của họ làm suy yếu nghiêm trọng an ninh quốc gia.
Nguồn cơn từ chiến dịch bắt giữ Nicolás Maduro
Làn sóng phản đối bùng phát mạnh mẽ sau khi Mỹ thực hiện cuộc đột kích bất ngờ vào đêm cuối tuần trước, bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân Cilia Flores.
Dù nhiều nghị sĩ ủng hộ việc loại bỏ ông Maduro, họ lại bày tỏ sự bất an trước các phát biểu của ông Trump về việc Mỹ sẽ trực tiếp “điều hành” Venezuela và nhắm tới các mục tiêu khác như Greenland.
Những điểm mấu chốt của nghị quyết:
- Yêu cầu phê chuẩn: Tổng thống phải có sự đồng ý của Quốc hội trước khi tiến hành bất kỳ hành động quân sự nào tiếp theo tại Nam Mỹ.
- Giám sát quyền lực: Tái khẳng định vai trò của Quốc hội theo Hiến pháp với tư cách là cơ quan duy nhất có quyền tuyên chiến.
- Thời hạn rút quân: Tuân thủ luật yêu cầu chấm dứt hoạt động quân sự trong vòng 60-90 ngày nếu không được phê chuẩn.
Cuộc chiến pháp lý và chính trị cam go
Mặc dù vượt qua được rào cản thủ tục tại Thượng viện, giới phân tích đánh giá khả năng nghị quyết này trở thành luật là rất thấp. Lý do chính bao gồm:
- Quyền phủ quyết: Tổng thống Trump chắc chắn sẽ từ chối ký ban hành.
- Rào cản tại Hạ viện: Cơ quan này hiện do đảng Cộng hòa kiểm soát và khó có khả năng thông qua một văn bản đối lập với lãnh đạo đảng mình.
Tuy nhiên, Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, Chuck Schumer, khẳng định: “Đây là sự bác bỏ rõ ràng quan điểm cho rằng một cá nhân có thể đơn phương đưa người dân Mỹ vào tình thế nguy hiểm.”
Bối cảnh lịch sử và pháp lý
Từ sau Thế chiến II, các Tổng thống Mỹ thường xuyên sử dụng quyền Tổng tư lệnh để hành động đơn phương mà không cần tuyên chiến chính thức. Chính quyền ông Trump hiện đang vận dụng nhiều cơ sở pháp lý, từ cuộc chiến chống khủng bố đến thực thi pháp luật quốc tế, để biện minh cho các chiến dịch tại Trung và Nam Mỹ.
Việc Thượng viện thúc đẩy nghị quyết lần này, sau thất bại tương tự vào tháng 11/2025, cho thấy sự kiên trì của các nhà lập pháp trong việc thiết lập lại trật tự quyền lực tại Washington.
Discussion about this post