Nhân Ngày Đô thị Thế giới (World Cities Day) năm 2025, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công bố hướng dẫn hành động mới nhằm giúp các đô thị trở nên lành mạnh hơn, công bằng hơn và bền vững hơn.
Theo WHO, hơn 4,4 tỷ người hiện đang sinh sống tại các thành phố, chiếm hơn một nửa dân số toàn cầu — con số này dự kiến sẽ tăng lên gần 70% vào năm 2050.
Bối cảnh này đặt ra thách thức lớn về y tế, môi trường và xã hội, đặc biệt đối với các quốc gia đang phát triển có tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng hệ thống hạ tầng, dịch vụ y tế và phúc lợi chưa theo kịp.
🧭 Mục tiêu của hướng dẫn mới: Đưa sức khỏe trở thành trung tâm quy hoạch đô thị
Theo WHO, các chính sách phát triển đô thị cần tích hợp yếu tố sức khỏe ngay từ giai đoạn quy hoạch.
Điều này bao gồm:
- Thiết kế giao thông an toàn và thân thiện với môi trường;
- Tăng cường không gian xanh, công viên, khu thể thao công cộng;
- Quản lý chất lượng không khí, tiếng ồn, nước thải và rác thải đô thị;
- Thúc đẩy tiếp cận công bằng với dịch vụ y tế, nhà ở và thực phẩm lành mạnh.
WHO nhấn mạnh, để đạt được mục tiêu này, cần có hợp tác liên ngành giữa y tế – môi trường – giao thông – xây dựng – giáo dục.
Cách tiếp cận “toàn xã hội” (whole-of-society approach) giúp đảm bảo mọi chính sách đô thị đều đóng góp vào sức khỏe và hạnh phúc của cư dân.
🌿 Thách thức tại các nước đang phát triển
WHO đặc biệt cảnh báo rằng các thành phố tại châu Á, châu Phi và Mỹ Latin đang chịu nhiều áp lực về:
- Ô nhiễm không khí và nguồn nước;
- Tắc nghẽn giao thông, thiếu không gian xanh;
- Tăng nguy cơ bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường, béo phì;
- Bất bình đẳng trong tiếp cận y tế và nhà ở.
Những yếu tố này khiến sức khỏe đô thị trở thành vấn đề sống còn trong phát triển bền vững.
Theo WHO, “một đô thị lành mạnh không chỉ là nơi không có bệnh tật, mà là nơi con người có thể sống, làm việc và phát triển trong môi trường hỗ trợ sức khỏe thể chất và tinh thần”.
🧩 Giải pháp hướng tới đô thị lành mạnh và công bằng
WHO đề xuất một số hành động chiến lược để thúc đẩy sức khỏe đô thị:
- Tích hợp dữ liệu sức khỏe vào quy hoạch đô thị – đảm bảo mọi dự án đều đánh giá tác động sức khỏe cộng đồng.
- Khuyến khích giao thông xanh và năng lượng sạch, giảm khí thải từ phương tiện cá nhân.
- Tạo không gian cộng đồng an toàn, thúc đẩy hoạt động thể chất và gắn kết xã hội.
- Phát triển chính sách y tế dự phòng, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân.
- Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm giữa các thành phố trên thế giới.
🏆 Vì sao “sức khỏe đô thị” là vấn đề toàn cầu?
Đô thị hóa là xu hướng tất yếu, nhưng nếu không được quản lý đúng hướng, nó có thể gây ra hệ lụy lâu dài cho sức khỏe cộng đồng.
Các chuyên gia WHO khẳng định:
“Một thành phố khỏe mạnh là nền tảng của một quốc gia khỏe mạnh.”
Đầu tư vào sức khỏe đô thị đồng nghĩa với đầu tư vào tương lai nhân loại – nơi mọi người đều có quyền sống trong môi trường an toàn, công bằng và bền vững.
Ngày Đô thị Thế giới 31/10 là lời nhắc nhở mạnh mẽ về tầm quan trọng của sức khỏe trong phát triển đô thị.
Hướng dẫn mới của WHO không chỉ là lời kêu gọi, mà là lộ trình hành động để các chính phủ, nhà quy hoạch và người dân cùng chung tay xây dựng những thành phố đáng sống – vì con người và vì hành tinh.
Discussion about this post