Trong một động thái quyết liệt nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên không gian số, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa chính thức ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hai nền tảng mạng xã hội lớn nhất nhì tại Việt Nam hiện nay là Zalo (thuộc VNG) và TikTok.
Tổng số tiền xử phạt lên đến gần 1,7 tỷ đồng. Đây được xem là mức phạt “kịch khung”, gửi đi thông điệp đanh thép về việc thượng tôn pháp luật trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Zalo bị phạt 810 triệu đồng: Cái kết cho việc “ép” người dùng chia sẻ dữ liệu
Suốt thời gian qua, người dùng Zalo không khỏi bức xúc khi nhận được thông báo buộc phải “Đồng ý tất cả” các điều khoản mới thì mới được tiếp tục sử dụng dịch vụ. Nếu từ chối, tài khoản sẽ bị xóa sau 45 ngày. Hành vi này đã rơi vào tầm ngắm của cơ quan chức năng.
Các sai phạm trọng điểm của VNG (Zalo):
- Tước quyền lựa chọn của người dùng: Không thiết lập phương thức để người dân lựa chọn phạm vi thông tin muốn cung cấp.
- Lạm dụng thông tin quảng cáo: Tự ý dùng dữ liệu người dùng để quảng cáo, giới thiệu sản phẩm mà không có cơ chế cho phép/từ chối.
- Mập mờ điều khoản: Đưa ra các điều kiện giao dịch chung không đúng quy định, không ghi rõ thời điểm áp dụng.
- Thiếu trách nhiệm với người dùng yếu thế: Không công khai chính sách bảo vệ và quy trình giải quyết khiếu nại cho những đối tượng người tiêu dùng dễ bị tổn thương.
Đáng chú ý: Danh mục dữ liệu Zalo thu thập bao gồm cả những thông tin cực kỳ nhạy cảm như: CCCD/CMND, vị trí địa lý, quan hệ gia đình và nội dung tương tác.
TikTok bị phạt 880 triệu đồng: Sai phạm xuyên biên giới
Không đứng ngoài cuộc, TikTok Pte. Ltd (trụ sở tại Singapore) cũng nhận mức án phạt nặng hơn với con số 880 triệu đồng.
Các sai phạm của TikTok bao gồm:
- Quảng cáo không xin phép: Tương tự Zalo, TikTok không cho người dùng quyền từ chối việc sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích thương mại.
- Thông tin gây nhầm lẫn: Cung cấp thông tin không đầy đủ về đặc điểm giao dịch, gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.
- Bỏ ngỏ quyền khiếu nại: Không có trình tự, thủ tục phù hợp để người dùng (đặc biệt là nhóm yếu thế) thực hiện quyền khiếu nại hoặc giải quyết tranh chấp.
Bảng tóm tắt sai phạm và mức phạt
| Nền tảng | Đơn vị chủ quản | Mức phạt | Sai phạm chính |
| Zalo | Công ty CP Tập đoàn VNG | 810.000.000 VNĐ | Ép người dùng đồng ý điều khoản, lạm dụng dữ liệu để quảng cáo, thiếu minh bạch khiếu nại. |
| TikTok | Công ty TikTok Pte. Ltd | 880.000.000 VNĐ | Gây nhầm lẫn thông tin giao dịch, không có cơ chế từ chối quảng cáo, thiếu quy trình bảo vệ người dùng yếu thế. |
Phản hồi từ phía doanh nghiệp và động thái tiếp theo
Ngay sau khi nhận quyết định, phía VNG (Zalo) đã thể hiện tinh thần cầu thị. Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, doanh nghiệp này đã chủ động phối hợp để rà soát và cập nhật lại các chính sách bảo mật. Hiện tại, VNG đã khắc phục được một số tồn tại và đang khẩn trương hoàn thiện các phần còn lại để bảo đảm tuân thủ đúng pháp luật.
Cơ quan chức năng yêu cầu:
- Chấm dứt ngay các hành vi vi phạm.
- Rà soát, công khai minh bạch các chính sách bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
- Thiết lập cơ chế cho phép người dùng kiểm soát dữ liệu cá nhân của chính mình.
Lời kết
Vụ việc này là hồi chuông cảnh báo cho tất cả các nền tảng công nghệ đang hoạt động tại Việt Nam: Dữ liệu người dùng không phải là “mỏ vàng” để khai thác bất chấp luật pháp. Việc xử phạt kịch khung lần này cho thấy sự quyết liệt của Chính phủ trong việc bảo vệ quyền riêng tư và quyền lợi hợp pháp của người dân trên không gian mạng.
Bạn có cảm thấy an tâm hơn sau quyết định xử phạt này không? Hãy kiểm tra lại phần “Cài đặt quyền riêng tư” trên ứng dụng của mình ngay nhé!
Discussion about this post